Αγαπητοί συνάδελφοι
Είναι μεγάλη τιμή για το ΔΣ του Συλλόγου μας να
συζητάμε σήμερα για τα 100 χρόνια που πέρασαν. Τιμώντας την δράση των
συναδέλφων σ’ όλη αυτή την πορεία των 100 χρόνων με τα μπρος και τα πίσω
αναδεικνύεται η αναγκαιότητα της πάλης μας για ένα καλύτερο αύριο.
Η αναδρομή περιλαμβάνει τις πρωτοβουλίες των
πρωτοπόρων του συλλόγου αφήνοντας μας παρακαταθήκη για το μέλλον. Η σωστή
επεξεργασία του αρχείου κι η μελέτη του συμβάλει στην πάλη, να γίνεται με
καλύτερους όρους, μη πέφτοντας στα ίδια λάθη, εξετάζοντας πλευρές που δεν θα
οδηγούν στον συμβιβασμό κι αναζητούν την διέξοδο, την ρήξη με το κεφάλαιο
και τις κυβερνήσεις.
Ο Σύνδεσμος συνταξιούχων Αθηνάς είναι σήμερα ένας από
τους μεγαλύτερους συλλόγους της Ελλάδας και ο αρχαιότερος και ιστορικότερος
καθώς συμπληρώνει περισσότερο από 100 χρόνια.
Τον Μάρτιο του 1925 έγινε στη χώρα μας μία από τις
μεγαλύτερες απεργιακές κινητοποιήσεις στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Οι
κινητοποιήσεις των εργαζομένων είχαν «παραλύσει» το κράτος, το οποίο στέναζε ήδη
απο το βάρος των δανείων και των πολεμικών χρεών.
Τον Δεκέμβριο του 1925, ήταν η πρώτη οργανωμένη
προσπάθεια διεκδίκησης της καταβολής ενός επιπλέον μισθού για τις εορτές των
Χριστουγέννων, από τους δημοσίους και τους υπαλλήλους των τριών «Τ» (Ταχυδρομεία
–Τηλεφωνία – Τηλέγραφος). Σε αυτούς τους μεγαλειώδεις αγώνες συμμετείχαν και οι
συνταξιούχοι του δημοσίου που απαιτούσαν 13η σύνταξη.
Η κυβέρνηση του δικτάτορα Πάγκαλου είχε προχωρήσει
στην άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Ακολούθησαν όπως έλεγαν
«τυφλές» απολύσεις και ανάμεσα στους απολυμένους βρέθηκαν και οι Δημήτρης
Γληνός και Κώστας Βάρναλης!
Μόνος δρόμος για τους δημοσίους υπαλλήλους ήταν
η συνέχιση των διεκδικήσεων τα επόμενα δύο χρόνια 1926 και 1927, υπό τη μορφή
μάλιστα και απεργιακών κινητοποιήσεων.
Μέσα σε αυτή την δράση προέκυψε και η ανάγκη οργάνωσης
των συνταξιούχων δημόσιων υπάλληλων που συνταξιοδοτούνταν από το Δημόσιο
Ταμείο. Η ίδρυση του συλλόγου το 1925 συνδυάστηκε με την ανάγκη για να βρουν
λύσεις τα προβλήματα. Οι συντάξεις ήταν ανεπαρκείς λόγω πληθωρισμού και η
διεκδίκηση για 13η σύνταξη ήταν από τα πρώτα αιτήματα.
Μέσα σε αυτό το κλίμα ιδρύθηκε και η Ανώτατη Διοίκηση
Ενώσεων Δημοσίων Υπάλληλων (ΑΔΕΔΥ) αρχικά τον Μάιο του 1926 ως Συνομοσπονδία
Δημοσίων Υπαλλήλων Ελλάδας, αποτελώντας τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική
οργάνωση των εργαζομένων στο Δημόσιο. Μετά την αναστολή της δραστηριότητας της
στη δικτατορία Μεταξά, επανιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 1947, λαμβάνοντας τη
σημερινή της μορφή και ονομασία.
Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Μεταξά (4η
Αυγούστου 1936 – 1941), η δράση όλων των σωματείων, συμπεριλαμβανομένων των
συνδέσμων συνταξιούχων δημοσίων υπαλλήλων, τέθηκε υπό αυστηρό κρατικό έλεγχο,
περιορίστηκε δραστικά ή ανεστάλη η λειτουργία του, καθώς το καθεστώς επέβαλε
αυταρχικό έλεγχο στον συνδικαλισμό και απαγόρευσε την ελεύθερη πολιτική και
συνδικαλιστική δράση.
Η δικτατορία διέλυσε τις περισσότερες εργατικές και
υπαλληλικές οργανώσεις που δεν ήταν προσκείμενες στο καθεστώς και αντικατέστησε
τις διοικήσεις τους με διορισμένες από το κράτος.
Η δράση περιορίστηκε αυστηρά σε ζητήματα που ενέκρινε
η κυβέρνηση. Τα σωματεία υποχρεώθηκαν να ευθυγραμμιστούν με την "Εθνική
Αντιπροσωπεία" που προωθούσε το καθεστώς.
Αν και οι συνταξιούχοι δεν αποτελούσαν ενεργό εργατικό
δυναμικό, ο Σύνδεσμος Συνταξιούχων Δημοσίου Αθήνας, όπως και άλλες ενώσεις,
τελούσαν υπό καθεστώς στενής παρακολούθησης από τις αρχές ασφαλείας.
Με βάση τα ιστορικά στοιχεία για τη δράση των
συνδικαλιστικών οργανώσεων την περίοδο 1941-1944. Ο Σύνδεσμος Συνταξιούχων
Δημοσίου Αθήνας, όπως και άλλες οργανώσεις δημοσίων υπαλλήλων, ανέπτυξε
αξιοσημείωτη δράση, εντασσόμενος στο ευρύτερο αντιστασιακό κίνημα.
Η δράση του επικεντρώθηκε κυρίως στους εξής τομείς:
Πρωτοστάτησε στις κινητοποιήσεις για την εξασφάλιση
τροφίμων και την αύξηση των συντάξεων, οι οποίες είχαν εκμηδενιστεί από τον
πληθωρισμό της κατοχής.
Συμμετείχαν ενεργά και μαζικά στη μεγάλη απεργία των
δημοσίων υπαλλήλων τον Απρίλιο του 1942, διεκδικώντας επιβίωση μέσα στις
απάνθρωπες συνθήκες της Κατοχής και του Μεγάλου Λιμού.
Η συμμετοχή τους και οι διεκδικήσεις τους ήταν σε
κοινό μέτωπο με τους εν ενεργεία υπαλλήλους. Οι συνταξιούχοι, που πλήττονταν
εξίσου βάναυσα από τον πληθωρισμό και την πείνα, ενώθηκαν με τους υπαλλήλους
των τριών «Τ» (Τηλεγραφεία, Ταχυδρομεία, Τηλεφωνεία) και των υπουργείων,
μετατρέποντας την κινητοποίηση σε παλλαϊκή.
Κύριο αίτημα τους ήταν η χορήγηση τροφίμων και η
ίδρυση κοινών συσσιτίων, καθώς οι συντάξεις είχαν εκμηδενιστεί από τον
υπερπληθωρισμό της κατοχικής κυβέρνησης Τσολάκογλου.
Η παραπάνω απεργία, ήταν η πρώτη μεγάλη νικηφόρα
κινητοποίηση στην κατεχόμενη Ευρώπη, ανάγκασε την κυβέρνηση να υποχωρήσει.
Στους συνταξιούχους, όπως και στους υπαλλήλους, δόθηκαν έκτακτα βοηθήματα
(είδος «δώρων» ή επιδομάτων) και οργανώθηκαν συσσίτια που έσωσαν χιλιάδες κόσμο
από τον θάνατο.
Συμμετείχαν ενεργά και στις μαζικές κινητοποιήσεις του
Φεβρουαρίου και Μαρτίου 1943 στην Αθήνα, οι οποίες οδήγησαν στη ματαίωση της
πολιτικής επιστράτευσης που σχεδίαζαν οι ναζιστικές δυνάμεις κατοχής.
Συμμετείχαν στις διαδηλώσεις διεκδικώντας τη βελτίωση
του συσσιτίου και την αύξηση των παροχών, καθώς η αξία των συντάξεις τους είχε
εκμηδενιστεί.
Οργανώθηκαν επιτροπές για τη διανομή βοήθειας στους
εξαθλιωμένους συνταξιούχους.
Μέλη και στελέχη του Συνδέσμου συμμετείχαν στις
αντιστασιακές οργανώσεις, με κυρίαρχη την επιρροή του ΕΑΜ (Εθνικό
Απελευθερωτικό Μέτωπο), το οποίο είχε ισχυρή παρουσία στους δημόσιους
υπαλλήλους.
Οι συνταξιούχοι του Δημοσίου Αθήνας συμμετείχαν στις
μεγάλες απεργίες και διαδηλώσεις των δημοσίων υπαλλήλων ενάντια στην κατοχική
κυβέρνηση και τις δυνάμεις κατοχής, διεκδικώντας καλύτερους όρους ζωής και
ελευθερία.
Λειτούργησε ως δίκτυο αλληλοβοήθειας για τη στήριξη
των μελών του που είχαν μείνει χωρίς πόρους, απειλούνταν από πείνα ή είχαν
διωχθεί από τις κατοχικές αρχές.
Οι συνταξιούχοι του Δημοσίου, παρά την προχωρημένη
ηλικία πολλών εξ αυτών, αποτέλεσαν ενεργό κομμάτι του αγώνα στην κατεχόμενη
Αθήνα.
Μετά την απελευθέρωση από την Κατοχή (1944-1945), η
δράση του Συνδέσμου Συνταξιούχων Πολιτικών Δημοσίων Υπαλλήλων Αθήνας εντάχθηκε
στο πλαίσιο της γενικότερης ανασυγκρότησης του συνδικαλιστικού κινήματος, υπό
συνθήκες οικονομικής εξαθλίωσης και πολιτικής αστάθειας.
Πολλά μέλη του Συνδέσμου είχαν συμμετάσχει στην Εθνική
Αντίσταση μέσω του ΕΑΜ, με αποτέλεσμα να υποστούν διώξεις στο πλαίσιο της
"αποΕΑΜοποίησης" του κράτους.
Κύριος στόχος του Συνδέσμου ήταν η αντιμετώπιση του
πληθωρισμού, η αναπροσαρμογή των συντάξεων στις τότε ανάγκες τους, αφού οι
συντάξεις ήταν εξαιρετικά χαμηλές, καθώς και την εξασφάλιση της επιβίωσης των
μελών του.
Ο Σύνδεσμος συμμετείχε στους αγώνες των δημοσίων
υπαλλήλων για την αποκατάσταση των απολυθέντων κατά την κατοχική περίοδο, αλλά
και για την προάσπιση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.
Την περίοδο αυτή, οι συνταξιούχοι του δημοσίου
ανασυγκρότησαν τα σωματεία τους, με τον Σύνδεσμο της Αθήνας να λειτουργεί ως
κεντρικός πυρήνας για την οργάνωση κινητοποιήσεων και τη διεκδίκηση καλύτερων
συνθηκών διαβίωσης.
Το 1947 με πρωτοβουλία του Συνδέσμου Συνταξιούχων
Δημοσίων Υπαλλήλων Αθήνας ιδρύεται η Πανελλήνια ομοσπονδία πολιτικών
συνταξιούχων (ΠΟΠΣ).
Οι συνταξιούχοι του Δημοσίου της Αθήνας συμμετείχαν
ενεργά στις κινητοποιήσεις του 1953, μια χρονιά που σημαδεύτηκε από την
πολιτική επιστράτευση των δημοσίων υπαλλήλων από την κυβέρνηση Παπάγου, ως
απάντηση στις μεγάλες απεργίες για το κόστος ζωής και τις μειώσεις
μισθών/συντάξεων.
Η δράση του Συνδέσμου Συνταξιούχων Αθήνας (και
γενικότερα των οργανώσεων συνταξιούχων) κατά την περίοδο της χούντας
(1967-1974) ήταν εξαιρετικά περιορισμένη και ελεγχόμενη, καθώς το δικτατορικό
καθεστώς επέβαλε άμεσο έλεγχο στα συνδικάτα και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις.
Μετά την 21η Απριλίου 1967, η χούντα κατάργησε τις
ελευθερίες, διέλυσε τα δημοκρατικά εκλεγμένα διοικητικά συμβούλια των
συνδικαλιστικών οργανώσεων και διόρισε διοικήσεις που ήταν προσκείμενες στο
καθεστώς. Οι συνταξιούχοι, όπως και οι ενεργοί δημόσιοι υπάλληλοι, τέθηκαν υπό
στενή παρακολούθηση.
Η δράση των συνδέσμων περιορίστηκε κυρίως σε
διαχειριστικά θέματα και υπομνήματα προς τα αρμόδια υπουργεία για οικονομικά
ζητήματα, χωρίς τη δυνατότητα πραγματοποίησης κάποιων κινητοποιήσεων.
Παρά το κλίμα τρομοκρατίας, μέλη και στελέχη του
συνδικαλιστικού κινήματος που είχαν αντιστασιακή δράση από την περίοδο της
Κατοχής (Εθνική Αντίσταση) προσπάθησαν να διατηρήσουν επαφές, ωστόσο η
οργανωμένη αντίσταση μέσω των επίσημων συνδέσμων ήταν αδύνατη.
Η μαζική συνδικαλιστική δράση των συνταξιούχων του
Δημοσίου, αναπτύχθηκε κυρίως μετά τη Μεταπολίτευση.
Η δράση των συνδέσμων και οργανώσεων των συνταξιούχων
του Δημοσίου, επικεντρώθηκε στην ανασυγκρότηση του κινήματος και τη διεκδίκηση
θεσμικών και οικονομικών αιτημάτων.
Ο σύνδεσμος της Αθήνας προχώρησε σε τροποποιήσεις του
καταστατικού του για να προσαρμοστεί στα νέα δημοκρατικά δεδομένα.
Διαδραμάτισε ρόλο την περίοδο της Μεταπολίτευσης (από
το 1974 και μετά) στη διεκδίκηση των δικαιωμάτων των συνταξιούχων του Δημοσίου.
Κυρίως για αυξήσεις στις συντάξεις με υπομνήματα στην
κυβέρνηση χωρίς κάποια ιδιαίτερη δράση.
Το 1995 διαβάζουμε άρθρο στην εφημερίδα ριζοσπάστης
του Κώστα ΕΞΑΡΧΟΥ Γραμματέα του Συνδέσμου Συνταξιούχων του Δημοσίου Αθήνας που
λέει «Τον Δεκέμβρη του 1995 έγιναν εκλογές στο Σύνδεσμο Πολιτικών Συνταξιούχων
Αθήνας και αναδείχτηκε νέα διοίκηση.
Η αλλαγή αυτή θεωρήθηκε σημαντική επιτυχία, διότι επί
24 ολόκληρα χρόνια, περιχαρακωμένα στο πιο αντιδημοκρατικό πλαίσιο, κρατούσαν
το Σύνδεσμο τα ίδια πρόσωπα, λες και ανήκαν στην κατηγορία των
"αθανάτων" της Ακαδημίας Αθηνών. Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης ήταν
να οδηγηθεί ο Σύνδεσμος σε μαρασμό και να καταντήσει "σφραγίδα".
Μπροστά σ' αυτή την κατάσταση, το νέο διοικητικό
συμβούλιο αναλαμβάνει μεγάλες ευθύνες και πρέπει άμεσα να αποτελματώσει το
Σύνδεσμο Αθηνών, να τον οργανώσει και να τον οδηγήσει σε δυναμικούς
διεκδικητικούς αγώνες προς όφελος των συνταξιούχων».
Και αυτό
έγινε. Την τελευταία
30ετια ο Σύνδεσμος Συνταξιούχων Πολιτικών Δημοσίων Υπαλλήλων Αθήνας και τα
στελέχη που αναδείχτηκαν αυτή την περίοδο ανέπτυξε πολύ σημαντική δράση για όλα
τα προβλήματα των συνταξιούχων. Συνεχίζει τη δράση του, διεκδικώντας αυξήσεις
στις συντάξεις, την κατάργηση αντεργατικών νόμων, κατάρτιση της εισφοράς
αλληλεγγύης, και την προάσπιση της δημόσιας υγείας και ασφάλισης συμμετέχοντας
σε συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας όλο αυτό το διάστημα όπως και στο μεγάλο
πανελλαδικό συλλαλητήριο που είχαμε στις 20 Μάρτη.
Έχουμε 100 χρόνια πίσω μας, που τα τιμούμε, τα
σεβόμαστε, βγάζουμε συμπεράσματα από αυτά, συνεχίζουμε, έχουμε πολύ μεγάλη
ευθύνη να αφήσουμε αντίστοιχα πολύ γερό έδαφος για τη συνέχεια.
Έχουμε όλα τα εφόδια και τη θέληση, να συζητάμε στο
μέλλον με πολύ καλύτερους όρους από ότι συζητάμε σήμερα με στόχο να βάλουμε και
εμείς το λιθαράκι μας στην κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο.
Μέχρι τότε έχουμε πολλές μάχες να δώσουμε
απέναντι στο κράτος της εκμετάλλευσης, της εργοδοσίας που παντού βλέπει κέρδη
και τους εργαζόμενους και τα παιδιά μας σαν μια μηχανή που παράγει κέρδη και
που δεν διστάζει να τους αφανίσει κιόλας, όπως γίνεται στο πεδίο του
πολέμου.
Ο Σύνδεσμος Συνταξιούχων Πολιτικών Δημοσίων Υπαλλήλων
(σήμερα ΣΥΛΛΟΓΟΣ) είναι ένας από τους πιο ενεργούς συλλόγους συνταξιούχων με τη
δράση του να επικεντρώνεται στη διεκδίκηση εργασιακών και κοινωνικών
δικαιωμάτων. Διεκδικώντας αυξήσεις στις συντάξεις, επαναφορά της 13ης και 14ης
σύνταξης και κατάργηση των περικοπών που επιβλήθηκαν κατά την περίοδο των
μνημονίων.
Συμμετέχει ενεργά σε κινητοποιήσεις ενάντια σε
εργασιακά νομοσχέδια (π.χ. για το 13ωρο ή το πειθαρχικό των δημοσίων
υπαλλήλων), στηρίζοντας τους εν ενεργεία συναδέλφους, τα παιδιά μας. Προβάλλει
πάγια αιτήματα για την ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας, θεωρώντας την
υγεία ως κοινωνικό αγαθό και όχι εμπόρευμα. Έχει πλούσια δράση σε όλες τις
πτυχές της ζωής των συνταξιούχων.
Ιδιαίτερα σήμερα που η φωτιά του πολέμου έχει φτάσει
στη γειτονιά μας.
Εντείνουμε την δράση μας και απαιτούμε καμιά
θυσία για τους πολέμους για τα κέρδη τους.
Απαιτούμε την άμεση απεμπλοκή της
χώρας μας από τον πόλεμο, την επιστροφή όλων των στρατευμένων από τις
εμπόλεμες ζώνες.
Να κλείσουν κάθε στρατιωτική βάση των ιμπεριαλιστών
στην περιοχή, όλες οι βάσεις είναι στόχος αντιποίνων, όπως έχει άλλωστε επίσημα
ανακηρυχθεί από το Ιράν και αποδειχθεί με την επίθεση στη βρετανική βάση στην
Κύπρο.
θέλουμε να ζήσουμε σε ένα κόσμο Ειρηνικό, χωρίς αυτό
το άδικο σύστημα της εκμετάλλευσης, των πολέμων, της φτώχειας, του ρατσισμού,
του φασισμού, της καταπίεσης των ανθρώπων του μόχθου.
Σας ευχαριστώ